yontembilim
| İNSANBİLİM |
|
|
|
- İNSANBİLİMİN TEMELLERİ HAKKINDA BİR DENEME
İNSANBİLİM! Bilimler ortaya koyan insanı aç-an,
açı-layan, açık-layan ilim.
Her halde bu tasrih, bu teşrih, bu tavzih kolay bir iş
değil.
Psikolojiden sosyolojiye değin , antropolojiden hümanizma
kadar bütün bilimler ve etkinlikler insanı inceler ve onu
araştırır. Birey olarak toplum onu korur, yurttaş olarak
devlet onu geliştirir. Fenden felsefeye, iktisattan hukuka
kadar, tıptan ahlaka, sanattan hikmete kadar her alanda ve
her disiplinin merkezinde insan yer alır. Gün onun için
gelmiştir, Din onun için konulmuştur, kitap onun için
indirilmiştir, rasul onun için gönderilmiştir.
Elbette bu "insanbilim"adını seçen, bu ilmin, bu çeşitli yan
ve yönü bulunan konusunun, değişik boyutlu ve yoğun soyutlu
alanının farkında olmalıdır.
Evet, farkındadır. Ama buna rağmen böyle bir insanbilim
temellerini yokluyorsa girişiyorsa, onun bu "temele" girişme
cesaretini nasıl bulduğu, "insanbilim" adını koyma cür'etini
nereden aldığı sorulmalıdır.
Birincisi, bu çalışmanın hiç bir kesin yargıyı içermeyen bir
deneme olmasıdır.
İkincisi ise, aşağıda parağrafta ifade edilen evrensel
yöntembilimin'in ilkesi olan tümel ve bütünleyici gerçektir.
"HAYATIMIZIN BEKASI
- İMANIN VE SIDKIN VE TESANÜDÜN
DEVAMIYLADIR
VİCDANIN ZİYASI ULUM-U DİNİYEDİR.
AKLIN NURU FÜNUN-U MEDENİYEDİR.
HAKİKAT İKİSİNİN İMTİZACIYLA
TEZAHÜR EDER
İFTİRAK ETTİKLERİ VAKİT
BİRİNCİSİNDEN TAASSUP
İKİNCİSİNDEN HİLE VE ŞÜPHE TEVELLÜD EDER.
TALEBENİN HİMMETİ
BU İKİ CENAH İLE PERVAZ EDER."
- Çünkü bu ilkenin ülküsü, insanın, taassup ve şüpheden
bütünüyle arınamasa da bu İDRAK tefritinden ve İRADE ifratından
kurtulmaktır. Elbette insan hakikata ve imana ulaşmak, hakka ve
yakine kavuşmak için bütün yetenek ve olanaklarını
kullanacaktır. Ama bu sonuç ve ereğe giden yolda, MANTIĞIN
katılık ve tutuculuğu kaldırmak, MEŞİETİN kuşku ve yıkıcılığı
engel olmak alınması gereken ilk önlem olmalıdır.
Aristo'dan Kant'a değin, Newton'dan Einstein'e kadar, İmamı
Gazali'den İmami Nursi'ye kadar; bütün fen ve din otoritelerince
benimsenen ve önerilen bu , "İki kanatlla" uçmak, "iki ayakla"
yürümek yani us ve gönül barışını kurmak, her türlü içerikten
önce yapılması lazımgelen biçimsel gereklilik; her türlü ilim ve
hükümden evvel, uyuluması icab
eden yöntembilimsel bir zorunluluktur.
Bu, akıl ve kalb birlikteliğini sağlamak, inisiyatifin fiksiyonu
ile instinktin faktumunun dengesini kurmak, mental ve vital
tarafları birbirine irca etme kolaylığına kaçmamak, tutuculuğa
ve kuşkucuya karşı geleneği ve yeniliği sürekli kılarak gelişmek
ve evrilmek; insan türünün yaratılıştan gelen ve buyuruluştan
verilen doğal ve yasal yoludur.
Belki de bu yolun gereği olan ortak akıl ve müşterek vicdanın
varlığına olan inanç usumuzu çalıştırmakta , nesnel bilimin ve
tümel hukukun gerçekleşeğine olan umut gönlümüzü
işlettirmektedir. Gerçeklere biraz daha yakın olmak için,
"İNSAN"ı bıkmadan ve usanmadan yüzlerce kez kurguladık. "İnsan"
hakkında yüzlerce model oluşturduk. Doğruya biraz daha yaklaşmak
için, çözümlemeleri yinelemeyi ve çıkarımları yenilemeyi
terketemeden binlerce yöntembilimsel grafik şema husule geldi.
Elimizden kağıt ve kalem hiç bir zaman inmedi, merakımız
dinmedi, İnsanı Yaradanın lutuf ve avniyle alakamız kesilmedi.
Her yerde her zaman aklımızdan insanın gerçeğinin araştırılması
silinmedi ve kalbimizden bilimin doğrusunun soruşturulması hiç
bir zaman çıkmadı. Hala değiştirdiğimiz ve sürekli düzelttiğimiz
bu yöntembilimsel grafik şemaların bir örneği YÖNTEMBİLİM
sayfamızda verilmiştir.
Sürekli denetlenen ve düzeltilen bu analitik çıkarımların düz
yazı halinde bulunan "müsveddelerinin" alenileştirilmesi, bu
yüzden değişme ve gelişmesi bitmeyen bu sentez ve kurgulamanın
"ilk ürünlerin" açığa çıkarılması, bu gün çok değişmiş ve
yenilenmiş bir çalışmanın "beş sene önceki halinin" webde
yayımlanması belki doğru değildi.
Ancak yeni olanlar da denetlenip ve düzeltileceğinden, çoğu
değişen ve gelişen eski görüşlerimin neşri, internetin
etkilişimli iletişimiı aracılığı ile hem düşüncelerimizi
paylaşmak hem görüşlerimizi düzeltmek için, belki de, iyi bir
başlangıç olacaktır.
Belki de bu sayfaya göz atan, Protoğras'ın "İNSAN her şeyin
ölçüsüdür" felsefesinden hareketle "KENDİNİ BİL" hikmetine
yönelen kimseler bizi de aydınlatırlar,
Belkide bu sayfaya uğrayan, "Nefsini bilen RABBİNİ BİLİR" kudsi
gerçeğinden yola çıkıp "RABBİNİ BİLEN nefsin bilir" hedefine
ulaşan kişiler bizi de nurlandırırlar,
Belki de insanın önemini ve kendinini değerini bilenler, engin
bilgileri ve zengin deneyimleriyle bize de ışık tutarlar,
İçinde kendinizi bulacağınızı umduğun kendimin ifadesini ya da
varoluşumun kayıtlarını size ve geleceğe arzederken, içten sevgi
ve cidden saygılarımı sunar, ilginizi bağışlamanızın ve
bilginizi paylaşmanınızın göstergesi olan görüş ve
eleştirilerinizi beklerim, Efendim.
Osmanziya
|
|
|
|
|
